Önemli Bilgilendirme: Etkinliklerde verdiğiniz ilk cevaplar ve ilk performansınız PDF istatistik karnenize işlenecektir. İman esasları, icmali ve tafsili iman ile imanın mahiyeti konusundaki farklı yaklaşımları pekiştirmek amacıyla dilediğiniz kadar tekrar yapabilirsiniz; ancak oluşturulacak PDF çıktı belgesi ilk denemenize ait istatistikleri içerecektir.
Bir kimsenin Müslüman olabilmesi için Allah’tan (cc) başka ilah olmadığına ve Hz. Muhammed’in (sav) Allah’ın (cc) kulu ve resulü olduğuna inanması şarttır. Dinin temelini oluşturan iman, icmali ve tafsili olarak ikiye ayrıldığı gibi imanın mahiyeti ve şartları konusunda da İslam âlimleri tarafından farklı yaklaşımlar ortaya konmuştur.
1. İman, İcmali ve Tafsili İman
Bir kimsenin Müslüman olabilmesi için Allah’tan (cc) başka ilah olmadığına ve Hz. Muhammed’in (sav) Allah’ın (cc) kulu ve resulü olduğuna inanması şarttır. Bu anlamda Allah’ın (cc) vahiy yoluyla bildirdiği dinî esasların tamamına ayrıntıya girmeksizin inanmaya icmali iman denir. İcmali imanın en güzel ve özlü şekilde ifade edildiği hâli, kelime i tevhid ve kelime i şehadettir.
İman esaslarının her birine ayrı ayrı ve ayrıntılarıyla inanmaya tafsili iman denir. Tafsili İman Allah’a (cc), meleklere, peygamberlere, kitaplara, kadere ve ahirete ayrıntılı bir şekilde ve delilleriyle inanmak söz konusudur. Hz. Muhammed’in (sav) Allah’tan (cc) getirdiği dine ait tüm inanç, ibadet, ahlak ve hukuk esasları kabul edilmelidir. Tafsili imanın kapsamına giren herhangi bir şeyi inkâr etmek, kişiyi İslam dininden çıkarır.19
İMAN ÇEŞİTLERİ ÖZETİ
İcmali İman: Dinî esaslara ayrıntıya girmeksizin toptan inanmaktır. En özlü ifadesi Kelime-i Tevhid ve Kelime-i Şehadet'tir.
Tafsili İman: İman esaslarının her birine ayrı ayrı, ayrıntılı ve delilleriyle inanmaktır. İnanç, ibadet, ahlak ve hukuk esaslarının tamamını kapsar.
2. İmanın Mahiyeti Konusundaki Farklı Yaklaşımlar
İslam düşüncesinde âlimler imanın mahiyeti ve unsurları konusunda farklı değerlendirmelerde bulunmuşlardır. Bu yaklaşımlar temel olarak üç ana grupta toplanmaktadır:
İmanın Mahiyeti Hakkındaki Görüşler
1
“İman, kalp ile tasdiktir.” görüşünde olanlar: Ehlisünnet kelamcılarının büyük çoğunluğuna göre imanın esası kalbin tasdikinden ibarettir çünkü ayet ve hadislerde iman, dilin ikrarına değil; kalbin tasdikine bağlanmıştır.20 Tasdikin mahiyeti de haberin ve haber verenin doğruluğunu kabul etmektir.
2
“İman; kalp ile tasdik, dil ile ikrardır.” görüşünde olanlar: Ehlisünnet anlayışından bazı âlimler, imana, kalp ile tasdik yanında dil ile ikrar şartını da ilave eder. Ancak bu ikisi aynı seviyede birer asli şart değildir. İmanın dil ile ifade edilmesi kişinin diğer insanlar nazarında mümin bilinmesi için gereklidir.
3
“İman; kalp ile tasdik, dil ile ikrar ve gerekleriyle amel etmektir.” görüşünde olanlar: Bu görüşte olan âlimler ikiye ayrılır. Ehlisünnet anlayışından olup imanı “kalp ile tasdik, dil ile ikrar ve gerekleri ile amel” diye tanımlayan âlimler, ameli terk edenlerin günahkâr olsada mümin olduklarını dile getirmişlerdir.
3. Sonuç ve Mümine Düşen Görevler
Sonuç olarak bir kimse Hz. Peygamber’in getirdiklerini kalbiyle tasdik ediyorsa o kimse Allah (cc) katında mümindir. İman konusunda asıl olan şey, kişinin iman esaslarını kalben tasdik etmesidir.
"Mümine düşen, kalp ile tasdik ve dil ile ikrar ettikten sonra hayatının her alanında dinin emir ve yasaklarına riayet etmek, ibadetlerini yapmak ve ahlakını güzelleştirmeye çalışmaktır."