9. Sınıf · Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi

İman ve İmanın Mahiyeti

İmanın mahiyetini müşahede edebilme

Öğrenme çıktısı: DKAB.9.2.1

Hazırlayan: Fatma Sönmez Acar

1. Bölüm

Ders

Merak edelim, inceleyelim, çıkarım yapalım.

Dikkat Çekme

Bu kelimelerin ortak noktası ne?

Bir kapının önüne bırakılmış, örtülü ekmek sepeti

Hazırbulunuşluk

Sizce doğru mu, yanlış mı?

Tahmininizi seçer misiniz? Cevap birkaç saniye sonra açılacak.

Öğrenme Çıktısı ve Süreç Bileşenleri

DKAB.9.2.1. İmanın mahiyetini müşahede edebilme

a

İmanın mahiyetiyle ilgili merak ettiği konuları belirler.

b

İmanın mahiyetini anlayabilmek için sorular sorar.

c

İmanın mahiyetiyle ilgili konuları inceler.

ç

İmanın mahiyeti hakkındaki incelemelerinden faydalanarak çıkarım yapar.

Merak Ediyorum · a, b

İman ve imanın mahiyeti hakkında neyi merak ediyoruz?

Sizin sorularınız neler? Sorularımızı ders sonunda tekrar hatırlayacağız.

İnceleme · c

Baharda bir köy bacasındaki yuvasına dönmüş leylek

İnanma: Fıtri Bir İhtiyaç

İnsanın yeme, içme, uyuma gibi ihtiyaçlarının yanında güven duyma, inanma, sığınma, mutlu olma gibi ihtiyaçları da vardır.

Allah (cc), insanı O’nun var ve bir olduğunu kavrayıp O’na iman edecek kabiliyette yaratmıştır. Dolayısıyla inanma duygusu fıtri bir ihtiyaçtır.

“Resulüm! Sen yüzünü hanif olarak dine, Allah insanları hangi fıtrat üzere yaratmış ise ona çevir. Allah’ın yaratışında değişme yoktur. İşte dosdoğru din budur; fakat insanların çoğu bilmezler.”¹Rum 30/30

1 Rum 30/30

İnceleme · c

Allah neden peygamber gönderdi?

Yaratılıştan uzaklaşmak

İnsan, Allah’a (cc) iman edecek kabiliyette yaratılmış olsa da bazı etkenler onu bu yaratılıştan uzaklaştırabilir.

Kulluğa çağrı

Bu sebeple Allah (cc), insanı sadece kendisine kulluk etmeye ve inanç esaslarına tabi olmaya çağırmıştır. Bunun için peygamberleri görevlendirmiştir.

İlk peygamber Hz. Âdem’den son peygamber Hz. Muhammed’e (sav) kadar Allah’ın (cc) tüm elçileri tevhit inancını tebliğ etmiştir.

“Senden önce gönderdiğimiz bütün peygamberlere, ‘Şüphesiz, benden başka hiçbir ilah yoktur. Öyleyse bana ibadet edin.’ diye vahyettik.”²Enbiya 21/25

2 Enbiya 21/25

İnceleme · c

Pencere kenarındaki kuş yuvası ve yanında bırakılmış su kabı

İman ve Mümin

İman; kişinin Allah’ın (cc) varlığına, birliğine ve peygamberlerin Allah’tan (cc) alıp din adına tebliğ ettiği kesinlik kazanan hususlara inanması ve onları tasdik etmesidir.³

İman eden kişiye mümin denir. Mümin aynı zamanda Allah’ın (cc) Kur’an’da zikredilen güzel isimlerinden biridir.

Güvende olur

Gönülden inandığı Rabbine teslimiyetle güvende olur.

Güven verir

İnancını yaşantısına yansıtarak başka varlıklara güven verir.

3 bk. Sürmeli vd., “iman”, 167

İnceleme · c

Kur’an’da müminin özellikleri

“Müminler ancak o kimselerdir ki Allah anıldığı zaman kalpleri ürperir. Onun ayetleri kendilerine okunduğu zaman (bu) onların imanlarını artırır. Onlar sadece Rablerine tevekkül ederler.”⁴Enfal 8/2

Kur’an’da yer alan diğer özellikler⁵

4 Enfal 8/2.5 bk. Tevbe 9/71; Furkan 25/63-68.

İnceleme · c

Tasdik ve İkrar

Bir kişinin mümin olabilmesi için iman edilmesi gereken hususların hepsini kalben tasdik etmesi gerekir.

“Peygamber, Rabbi tarafından kendisine indirilene iman etti, müminler de (iman ettiler). Her biri Allah’a, meleklerine, kitaplarına, peygamberlerine iman ettiler. ‘Allah’ın peygamberlerinden hiçbiri arasında ayrım yapmayız. İşittik, itaat ettik. Ey Rabbimiz, affına sığındık! Dönüş sanadır.’ dediler.”⁶Bakara 2/285

Kalp ile tasdik

İmanın geçerliliği için kalp ile tasdik yeterlidir.

Dil ile ikrar

İkrar, müminin kalbindeki imanı söz ile açıklamasıdır. Kişinin mümin olarak bilinmesi ve ona göre muamele görmesi için imanını ikrar etmesi gerekir.

6 Bakara 2/285.

İnceleme · c

Kökleri su arkıyla beslenen, meyve vermiş nar ağacı

İman ve Salih Amel

İman, akıl sahibi olan her insanın Allah’a (cc) karşı yerine getirmesi gereken ilk sorumluluktur. İnsan inandıktan sonra imanın gereği olan amelleri de yapmakla mükelleftir.

“İman edip salih ameller işleyenlere gelince; onlara içinden ırmaklar akan cennetler vardır. İşte büyük kurtuluş budur.”⁷Buruc 85/11

Salih amel

Hayırlı, iyi, din ve dünya için faydalı, huzur verici, Allah’ın (cc) rızasını kazanmaya sebep olan işlerdir.⁹

7 Buruc 85/11. 8 İman ve salih amel vurgusu için bk. Bakara 2/25; Nisa 4/57; Yunus 10/4; Rad 13/29; İbrahim 14/23.9 Mustafa Çağrıcı, “Sâlih”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (İstanbul: TDV Yayınları, 2009), 36/31-32.

İnceleme · c

İman ile amel arasındaki bağ

İman ile amel arasında güçlü bir ilişki vardır. Kişinin hayatını inancına göre düzenlemesi gerekir.⁸

İman, kişiyi salih amellere sevk eder.

Salih ameller, kişinin Allah’la (cc) bağının güçlenmesini sağlar ve imanını kuvvetlendirir.

Kötü ameller ise imanın zayıflamasına sebep olur.

8 bk. Bakara 2/25; Nisa 4/57; Yunus 10/4; Rad 13/29; İbrahim 14/23.

İnceleme · c

Kar yağan bir akşam, kitaplar ve notlarla dolu çalışma masası

Taklidî ve Tahkikî İman

İman, gerçekleşme şekline göre ikiye ayrılır.

Taklidî iman

Herhangi bir naklî ve akli delile dayanmaksızın kişinin içinde doğup büyüdüğü çevrenin inanç ve değerlerini taklit etmesi ile oluşan imandır.

Tahkikî iman

Naklî ve akli delillere, araştırma ve kavramaya dayanan imandır.

Etkinlik · c

Bu özellik hangi imana ait?

Her kartın altındaki doğru seçeneğe dokunur musunuz?

Taklidî iman

Tahkikî iman

Çıkarım Yapma · ç

Hangi etkinlikle devam edelim?

İkisi de çıkarım yapmaya dayanır. Zaman kalırsa diğerine de geçebilirsiniz.

Çıkarım Yapma · ç

Kavram 1 / 6A Takımı: 0B Takımı: 0

Üç ipucu, bir kavram

İpuçları sırayla açılıyor. Kavramı en az ipucuyla bulabilir misiniz?

Çıkarım Yapma · ç

Senaryo Çarkı

Çarkı çevirir misiniz? Gelen senaryoyu okuyup birlikte çıkarım yapalım.

Çıkan senaryo bir daha gelmez.

Ne Öğrendik?

Baştaki tahminlerimize dönelim 1/2

Ne Öğrendik?

Baştaki tahminlerimize dönelim 2/2

Merak panosundaki sorularımızdan hangileri cevaplandı?

2. Bölüm

Tekrar Edelim

Öğrendiklerimizi sağlamlaştıralım.

Tekrar Edelim

Merak ettiklerimizin cevapları 1/2

Tekrar Edelim

Merak ettiklerimizin cevapları 2/2

Etkinlik 1 / 5Puan: 0 / 4

Doğru mu, yanlış mı?

Her cümle için doğru seçeneği işaretler misiniz?

Etkinlik 2 / 5Puan: 0 / 4

Kavramı tanımına taşır mısınız?

Kavramı sürükleyip tanımın üzerine bırakabilir ya da önce kavrama, sonra tanıma dokunabilirsiniz.

Etkinlik 3 / 5Puan: 0 / 4

Ayeti konusuyla eşleştirir misiniz?

Önce soldan bir ayete, sonra sağdan konusuna dokunur musunuz?

Etkinlik 4 / 5Puan: 0 / 4

Doğru seçeneği bulur musunuz?

Etkinlik 5 / 5Puan: 0 / 4

Boşluğa uygun kelimeyi seçer misiniz?

Öz Değerlendirme

Kendimi değerlendiriyorum

Her cümle için sana uyan seçeneği işaretler misin? Seçimlerin başarı raporuna da yazılacak.

Başarı Raporu

Etkinlik sonuçları

Adını ve soyadını yazar mısın?

0 / 100

Açılan pencerede hedef olarak “PDF olarak kaydet” seçilebilir.

Haftaya

2.2 İslam’da İman Esasları

Bakara suresinin 285. ayetinde müminlerin iman ettiği hususlardan bazıları sayılır:

AllahMeleklerKitaplarPeygamberler

Bunların dışında iman edilmesi gereken başka esaslar var mı?

Araştırma görevi

Bakara suresinin 285. ayetinde müminlerin Allah’a, meleklerine, kitaplarına ve peygamberlerine iman ettiği bildiriliyor. Sizce iman esasları bunlarla mı sınırlı? Ayette sayılmayan iman esaslarını araştırır mısınız? Bulduğunuz her esası, dayandığı bir ayet ya da hadisle birlikte derse getirebilirsiniz. Böylece bilgiye taklitle değil, araştırarak ulaşmış olursunuz.

Kaynaklar

Sonnotlar

Rum 30/30
Enbiya 21/25
bk. Sürmeli vd., “iman”, 167
Enfal 8/2.
bk. Tevbe 9/71; Furkan 25/63-68.
Bakara 2/285.
Buruc 85/11.
bk. Bakara 2/25; Nisa 4/57; Yunus 10/4; Rad 13/29; İbrahim 14/23.
Mustafa Çağrıcı, “Sâlih”, Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi (İstanbul: TDV Yayınları, 2009), 36/31-32.

Hazırlayan: Fatma Sönmez Acar