10. Sınıf · Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi

Allah’ı İsim ve Sıfatlarıyla Tanımak

Allah-âlem ilişkisini müşahede edebilme
Öğrenme çıktısı: DKAB.10.1.2
Hazırlayan: Fatma Sönmez Acar
1. Bölüm

Ders

Merak edelim, inceleyelim, çıkarım yapalım.

Dikkat Çekme

Eserden ustaya

Ahşap masada ikiye bölünmüş nar ve tabakta bal peteği
1Kar tanesi
2Derin denizde bir balık
3Baharda uyanan toprak
4Arı peteği
5Yıldırım
6Kelebek kanadı

Bu eserler ustası hakkında bize ne söylüyor olabilir?

Bir eseri inceleyerek onu yapanın bilgisi ve gücü hakkında neler öğrenebiliriz?

Her eser ustasını anlatır. Varlıkların tamamı Allah’ın (cc) isimlerinin tecellisidir. Bu derste Allah’ı (cc) isim ve sıfatlarıyla tanımaya çalışacağız.

Hazırbulunuşluk

Sizce doğru mu, yanlış mı?

Tahmininizi seçer misiniz? Cevap birkaç saniye sonra açılacak.

Öğrenme Çıktısı ve Süreç Bileşenleri

DKAB.10.1.2. Allah-âlem ilişkisini müşahede edebilme

a

Allah-âlem ilişkisiyle ilgili merak ettiklerini belirler.

b

Allah-âlem ilişkisiyle ilgili merak ettiklerine dair sorular sorar.

c

Allah-âlem ilişkisiyle ilgili kavramları inceler.

ç

Allah-âlem ilişkisi hakkında inceleme sonuçlarından hareketle çıkarım yapar.

Merak Ediyorum

Allah’ın isim ve sıfatları hakkında neyi merak ediyoruz?

Açılma süresi
Allah’ı Tanımak
Sabah sisinde uçsuz bucaksız uzanan kızıl kayalı derin kanyon

Allah (cc) nasıl tanınır?

Aşkın bir varlık olan Allah’ın (cc) zatını duyu organlarıyla algılamak mümkün değildir.

Kur’an-ı Kerim’de bu durum “Gözler O’nu idrak edemez, hâlbuki O gözleri idrak eder. O en ince şeyleri bilir ve her şeyden haberdardır.”1 şeklinde ifade edilir.Enam suresi 103. ayet

Ana fikirAllah’ın (cc) zatı duyu organlarıyla algılanamaz.

1 Enam suresi 103. ayet.
Allah’ı Tanımak

Her şeyi işiten, her şeyi gören

Nitekim Hz. Peygamber bir seferde bağırarak Allah’ı (cc) zikreden bazı sahabilere “... Ey insanlar! Kendinize biraz hâkim olun (sesinizi bu kadar yükseltmeyin). Çünkü siz sağır veya uzaktaki birine dua etmiyorsunuz. Bilakis Semi (her şeyi işiten) ve Basir (her şeyi gören) olana dua ediyorsunuz ...” buyurarak Allah’ı tanımada O’nun isim ve sıfatlarını bilmenin önemine işaret etmiştir.2Buhari, “Deavat”, 50

Bu yüzden Allah’ı (cc) isimleri, sıfatları ve eserleri üzerinden tanımaya çalışmak gerekir. O’nun isim ve sıfatları hakkıyla bilinirse nasıl bir yaratıcı olduğu daha iyi kavranmış olur. Bu durum bir yandan O’na duyulan sevgiyi artırır bir yandan da O’na olan inancı güçlendirir.

Ana fikirAllah (cc) isimleri, sıfatları ve eserleri üzerinden tanınır.

2 Buhari, “Deavat”, 50.
Allah’ı Tanımak
Pencere önünde keten bez üzerinde duran ahşap tesbih ve bir bardak su

En güzel isimler O’nundur

Allah’ın (cc) zatını, sıfatlarını ve fiillerini en güzel şekilde tanımlayan, Allah’a (cc) ait güzel isimleri ifade etmek için kullanılan kavrama “esmayıhüsna” denir.3

Kur’an-ı Kerim’de en güzel isimlerin Allah’a (cc) ait olduğu şu şekilde bildirilir: “En güzel isimler Allah’ındır; bu güzel isimlerle O’na dua edin…”4, “Allah, kendisinden başka hiçbir ilah bulunmayandır. En güzel isimler O’nundur.”5Araf suresi 180. ayet; Taha suresi 8. ayet

Ana fikirEsmayıhüsna, Allah’a (cc) ait en güzel isimlerdir.

3 bk. “esmayıhüsna”, Dinî Terimler Sözlüğü, 78.4 Araf suresi 180. ayet.5 Taha suresi 8. ayet. bk. Karaman vd., Kur’an Yolu Tefsiri, 1/408-409; Taberi, Câmiu’l-Beyân, 4/568-569.
Allah’ı Tanımak
Ağaç kovuğunda altıgen gözleri balla dolu bal peteği ve arılar

İsim, sıfat ve kâinat

Allah’ı (cc) daha iyi tanımak için O’nun isim ve sıfatlarıyla kâinat arasındaki ilişkinin doğru bir şekilde anlaşılması gerekir. Varlık âlemi doğru bir şekilde incelendiğinde bu ilişki kolaylıkla fark edilebilir.

İnsanın yaratılışı konusunda akıl yürüten biri, yaratmanın gerçekleşebilmesi için Allah’ın (cc) kudretinin yanı sıra ilminin de gerekli olduğunu fark eder. Böylece Allah’ın (cc) ilim ile kudret sıfatları arasındaki ilişkiyi kavrar.

Varlıkları bu bakış açısıyla inceleyen kişi Allah’ın (cc) diğer isim ve sıfatları arasındaki ilişkiyi de görmüş olur. Bu durum, insanın Allah’ı (cc) bütüncül bir şekilde tanımasına yardımcı olur.

Ana fikirVarlık âlemi incelendiğinde isim ve sıfatlarla kâinat arasındaki ilişki fark edilir.

Allah’ın İsimleri

İsimlerin üç başlığı

Allah’ın (cc) isimleri üç başlık altında incelenir.6 Bunlar; Allah’ın (cc) zatıyla, kâinatla ve insanla ilgili isimleri şeklinde ifade edilmektedir.

Öğretmen dokundukça başlıklar sırayla açılır.

1

Zatıyla İlgili İsimleri

Evvel, Baki

2

Kâinatla İlgili İsimleri

Halık, Melik, Musavvir, Rahman, Rezzak

3

İnsanla İlgili İsimleri

Şekur, Tevvab

6 Halimi, el-Minhâc fî Şu’abi’l-Îmân, 1/187-210; Topaloğlu, “Esmâ-i Hüsnâ”, 11/406-412.
Allah’ın İsimleri

Zatıyla ilgili isimler

Bu isimler sadece Allah’ta (cc) olan, başka varlıklarda olmayan özellikleri ifade eder. Evvel ve Baki isimleri bunlara örnek olarak verilebilir.

Evvel

Evvel ismi, Allah’ın (cc) varlığının başlangıcının olmamasını ifade eder.7 Allah (cc), herhangi bir şeyi yaratmasına bakılmaksızın her zaman vardır.

Baki

Allah (cc) Baki’dir, yani ölümsüzdür. Diğer varlıklar gibi ölüm veya yok oluş O’nun için söz konusu değildir.8

Ana fikirZatıyla ilgili isimler yalnız Allah’ta (cc) olan özellikleri ifade eder.

7 bk. İbn Atiyye, el-Muharrerü’l-Vecîz fî Tefsîri’l-Kitâbi’l-Azîz, 5/257.8 “Bâkî”, Dinî Terimler Sözlüğü, 32.
Allah’ın İsimleri

Kâinatla ilgili isimler

Bu isimler tabiatın yaratılışı ve işleyişiyle ilgilidir. Halık, Melik, Musavvir, Rahman, Rezzak bunlara örnektir.9 Halık ismi “yaratan” anlamına gelmektedir. O’nun Bâri, Fâtır, Musavvir gibi isimleri yaratmasının çok boyutlu olduğunu gösterir.

Bâri “örneksiz yaratan”, Fâtır “yoktan yaratan,” Musavvir “varlıklara şekil ve suret veren” anlamına gelmektedir.

Rezzak “canlıların rızkını karşılayan” demektir.

Ana fikirAllah’ın (cc) yaratması çok boyutludur.

9 Zümer suresi 62. ayet; Haşr suresi 23-24. ayetler; Rahman suresi 1. ayet; Zariyat suresi 58. ayet.
Allah’ın İsimleri

Rahman, Rahîm ve Melik

Rahman

Rahman ise “sonsuz merhametiyle tüm canlılara ihsanda (iyilikte) bulunan” anlamına gelir. Canlılara ihsanda bulunmanın bir şekli onlara muhtaç oldukları rızkı vermektir. Dolayısıyla Rezzak ismi Rahman ismiyle ilişkilidir.

Rahîm

O’nun merhametini ifade eden bir diğer ismi Rahîm’dir. Rahîm “çok merhamet edici” anlamına gelir.10

Melik

Allah (cc) her şeyin mutlak sahibi, tek yöneticisidir. Kâinatı yaratıp kendi hâline bırakmış değildir.11 “Egemenliğin mutlak sahibi” anlamına gelen Melik ismi O’nun bu yönünü ifade eder.12

Ana fikirRızık vermek, Rahman isminin bir yansımasıdır.

10 Yazır, Hak Dini Kur’an Dili, 1/34.11 bk. Enam suresi 59. ayet; Rahman suresi 29. ayet.12 Gazali, el-Maksadü’l-Esna, 66-67.
Allah’ın İsimleri

İnsanla ilgili isimler

Bu isimler Allah (cc) insan ilişkisinde insanı muhatap alan isimlerdir. Kur’an-ı Kerim’de geçen Şekur13 ve Tevvab14 isimleri bunlara örnektir.

Şekur “küçük amellere büyük karşılıklar veren”, Tevvab ise “kullarına tövbe yollarını gösteren ve onların tövbelerini kabul eden” anlamına gelir.15 Şekur ismi insanı nimetlere şükretmeye yönlendirir.

Bu ismin zikredildiği bir ayette “Çünkü Allah, onların mükâfatlarını tam öder ve lütfundan onlara fazlasını da verir. Şüphesiz O, çok bağışlayan, şükrün karşılığını bol bol verendir.”16 buyrularak şükreden insanın fazlasıyla ödüllendirileceği bildirilir.Fatır suresi 30. ayet
13 bk. Şûra suresi 23. ayet.14 bk. Bakara suresi 37. ayet.15 Gazali, el-Maksadü’l-Esna, 105, 139.16 Fatır suresi 30. ayet.
Allah’ın İsimleri
Pencere önünde hasır sepette incir ve üzüm, kâsede kuru kayısı

Şükür ve tövbe

Şükretmek, nimetlerin kıymetini bilmenin işareti olarak insanı sevilmeyen bir nitelik olan nankörlükten korur.

Tevvab isminin zikredildiği bir ayette ise Allah’ın (cc) tevbeleri kabul edeceği, çok merhametli olduğu bildirilir.17 Tevvab ismini bilen insan günahları fazla olsa da ümitsizliğe kapılmayarak tövbesinin kabul edileceği ümidiyle Allah’a (cc) yönelir.

Ana fikirŞekur ismi şükre, Tevvab ismi ümitle Allah’a (cc) yönelmeye çağırır.

17 bk. Tevbe suresi 104. ayet.
Allah’ın Sıfatları

Allah’ın (cc) sıfatları

Allah’ı (cc) daha iyi tanımak için O’nun isimlerini bilmenin yanında sıfatlarını da bilmek gerekir. Bu sıfatlar çeşitli şekillerde ifade edilmiş olsa da genel olarak zatî sıfatlar, fiilî sıfatlar ve haberî sıfatlar olmak üzere üçe ayrılır.18

1

Zatî Sıfatlar

Allah’ın (cc) zatına özgü sıfatlardır. Bunlar; nefsî, selbî ve sübutî olmak üzere üç gruba ayrılır.

2

Fiilî Sıfatlar

Allah’ın (cc) âlemle ilişkisine konu olan sıfatlarına denir. (Yaratmak, rızık vermek gibi)

3

Haberî Sıfatlar

Allah’a (cc) isnat edilen, ancak yaratılmışlara ait özellikleri andıran kavramlardır. Ayetlerde geçen, Allah’ın (cc) eli, yüzü, gelmesi ve yakın olması gibi anlamları ifade eden sıfatlardır. Bu sıfatların, insanlarda veya diğer canlılarda bulunan fiillere ve sıfatlara benzetilmesi doğru değildir.

18 Çelebi, “Sıfat”, 37/104.
Allah’ın Sıfatları

Sıfatlar yaratılanlara benzemez

Allah’ın (cc) sıfatları yaratılmışların sıfatları gibi sonradan meydana gelmiş değildir. İsimlendirmede benzerlik olsa da bu sıfatlar yaratılanların sıfatına benzememektedir.

Örneğin Allah’ın (cc) görmesini ifade eden basar sıfatıyla, insanın görme yetisi arasında sadece isim olarak benzerlik vardır.19 Dolayısıyla Allah’ın (cc) görmesinin canlıların görmesiyle aynı olduğunu düşünmek doğru değildir.

Yüce Allah’ın sıfatları içerisinde, insan hayatında etkileri ve yansımaları daha belirgin olan birtakım sıfatlar bulunmaktadır. Bunlar arasında hayat, ilim, semi, basar, irade, kudret, kelam ve tekvin sıfatları öne çıkmaktadır.

Ana fikirAllah’ın (cc) sıfatlarıyla yaratılanların özellikleri arasında yalnız isim benzerliği vardır.

19 bk. Algül vd., İlmihal, 1/88-89.
Allah’ın Sıfatları

Allah’ın (cc) bazı sıfatları ve anlamları20

1

Hayat

Allah’ın (cc) canlı, diri ve her an faaliyet hâlinde olmasıdır.

2

İlim

Allah’ın (cc) her şeyi bilmesidir.

3

Semi

Allah’ın (cc) her şeyi işitmesidir.

4

Basar

Allah’ın (cc) her şeyi görmesidir.

5

Kudret

Allah’ın (cc) sınırsız güç sahibi olmasıdır.

6

Kelam

Allah’ın (cc) konuşmasıdır. O, dilediği varlıklarla dilediği şekilde konuşur.

7

İrade

Allah’ın (cc) her şeyi dilediği gibi yapmasıdır.

8

Tekvin

Allah’ın (cc) yaratmasıdır. O dilediğini yaratır.

20 bk. “Allah”, Dinî Terimler Sözlüğü, 16-17; bk. “hayat”, Dinî Terimler Sözlüğü, 130.
İsimlerin Yansımaları

Sevgi, merhamet ve cömertlik

Allah’ın (cc) isimlerinden bazıları O’nun sevgisini, merhametini ve cömertliğini ifade eder. Vedud, Afüv, Kerim, Cemil isimleri bunlardandır.

Vedud

Vedud ismi “yarattıklarının daima iyiliğini isteyen, onları seven” anlamlarına gelir. Canlılardaki sevgi duygusunun kaynağı Vedud ismidir.

Afüv

“Affediciliği bol olan, hataları, günahları tamamen silip bağışlayan” anlamlarına gelen Afüv ismi, insanlarda bir davranış olarak başkasının hatasını affetmek şeklinde tecelli eder (yansır).

Kerim

Kerim ismi “vaad ettiği şeyi yerine getiren, çok cömert, nimet ve ihsanı bol olan” anlamlarına gelir. Verilen sözü tutmak, hediyeleşmek, başkasına ikramda bulunmak gibi davranışların tamamı Kerim isminin yansımasıdır.21

Cemil

Allah’ın (cc) bir ismi de “güzel” anlamına gelen Cemil’dir.22 Kâinatta görülen maddî ve manevî güzellikler O’nun Cemil isminin yansımasıdır.

21 “Genel ağdan alınmıştır.”; Gazali, el-Maksadü’l-Esna, 117, 122, 140.22 bk. Müslim, “İman”, 147.
İsimlerin Yansımaları
Bulutlu bozkırda yeryüzüne inen tek bir yıldırım

Yücelik ve kudret

Allah’ın (cc) isimlerinden bazıları O’nun yüceliğini ve kudretini ifade eder. Aziz, Kadir, Celil, Kebir isimleri bunlardandır.

Aziz ismi “yenilmeyen, yegâne galip” demektir. Kadir ismi “her şeye gücü yeten” anlamına gelirken Celil ismi “azamet sahibi” demektir. Allah’ın (cc) yüceliğini ifade eden isimlerden biri olan Kebir ismi “zâtının ve sıfatlarının mahiyeti bilinemeyecek kadar büyük ve ulu olan” demektir.

Enerji yüklü yıldırımları yeryüzüne indirmesi Allah’ın (cc) bu isimlerinin bir yansımasıdır.23

23 Topaloğlu, “Esmâ-i Hüsnâ”, 11/413-415.
İsimlerin Yansımaları
Eriyen karın arasından topraktan çıkan mor ve beyaz çiğdemler

Varlıklar isimlerin tecellisidir

Varlıkların tamamı Allah’ın (cc) isimlerinin tecellisidir.24 Kışın ölü gibi duran toprağın, ilkbaharda tekrar canlanarak binlerce farklı hayat formuna ev sahipliği yapması Hay ve Muhyi isimlerinin tecellilerindendir.

Okyanusun derinliklerinde yaşayan bir balığın en ince ayrıntısına kadar yaratılması, bir mağaranın en kuytu köşesindeki canlıların rızkının verilmesi, Rezzak ve Basir isimlerinin tecellisidir. Bu, hiçbir şeyin gözden uzak ve kontrol dışı olmadığını, her detayın görüldüğünü gösterir.

Ana fikirKâinattaki her varlıkta Allah’ın (cc) isimleri görünür.

24 bk. Ceyhan, “Tecelli”, 40/241-242.
İsimlerin Yansımaları
Köy yolundaki taş yalakta su içen serçeler ve gölgede oturan kedi

Merhamete dayalı ilişki

Allah’ın (cc) insandan istediği şeylerden biri, varlıkların O’nun isimlerinin yansımaları olduğunu bilerek onlarla merhamete dayalı bir ilişki kurmasıdır.

Hz. Peygamber “Rahman, merhametli olanlara merhamet edendir. Siz yerdekilere merhamet edin ki göktekiler de size merhamet etsin.”25 hadisiyle bu duruma işaret etmektedir.Tirmizi, “Birr”, 16

Ana fikirVarlıklara merhametle davranmak, Allah’ın (cc) isimlerine saygıdır.

25 Tirmizi, “Birr”, 16.
İsimlerin Yansımaları

Saygının ardındaki isim

Bu açıdan bakıldığında bir hayvana, bir bitkiye hatta toprağa ve suya gösterilen merhamet ve saygı, sadece o varlığa değil onun ardında tecelli eden ilahi isme ve o ismin sahibine duyulan bir saygıdır.

Bir ağacı korumak, Musavvir olan Allah’ın (cc) sanatına saygıdır.

Bir nehri kirletmemek, Kuddüs ismine, bir canlının yaşam hakkına saygı göstermek, aslında Hay ismine hürmettir.

Ana fikirBir varlığa gösterilen saygı, ardındaki isme ve o ismin sahibine duyulan saygıdır.

İsimlerin Yansımaları

İsimleri hayata yansıtmak

Hadiste insanın varlıklarla ilişkisinin hangi çerçevede olması gerektiği belirtilmektedir. İlgili hadiste ayrıca insanın Allah’ın (cc) isim ve sıfatlarından bazılarını davranışlarıyla kendi hayatına yansıtabileceğine işaret edilmektedir.

Örneğin Rahman ismi, insanı her canlıya merhametle davranmaya teşvik ederken; Rahîm ismi muhtaçlara şefkat ve yardımla yaklaşmayı öğretir.26 Böylesi davranışlar sergileyen bir insanın üzerinde Rahman ve Rahîm isimlerinin tecellileri görülür. Bu durum sadece Rahman ve Rahîm isimlerine özel olmayıp Allah’ın (cc) pek çok ismi için geçerlidir.

Örneğin bir kimse davranışlarında adaleti gözettiğinde Adl isminin, gereksiz şeylerden uzaklaştığında Hakim isminin, temizliğe dikkat ettiğinde Kuddüs isminin, cömert bir kişilik sergilediğinde Kerim isminin yansımaları üzerinde görülür.

Ana fikirİnsan, Allah’ın (cc) isimlerini davranışlarıyla hayatına yansıtabilir.

26 Gazali, el-Maksadü’l-Esna, 64.
İsimlerin Yansımaları
Beyaz badanalı duvarlı bahçede incir ağacı altında ahşap bank, güller ve lavantalar

Esmayıhüsna ve huzur

Yaşamını esmayıhüsnaya göre düzenlemeye çalışan insan, Allah (cc) ile bağının güçlendiğini hisseder. Allah’a (cc) yakın olduğunu hisseden kimsenin iç dünyasını huzur kaplar. Esmayıhüsnanın yaygın bir şekilde davranışlara yansıtılması toplumsal hayatta da huzur ve güven ortamının oluşmasına katkıda bulunur.

Her Müslüman’dan bu isimlerin anlamını bilmesi ve bu isimlerin çizdiği doğrultuda hayatını anlamlandırması beklenir.

Ana fikirEsmayıhüsnayı hayata yansıtmak bireye ve topluma huzur kazandırır.

İsimlerin Yansımaları

Ayet ve hadislerde

Kur’an-ı Kerim’de yer alan “... Allah (cc) adaletle davrananları sever.”27, “... İyilik edin. Allah (cc) iyilik yapanları sever.”28 mealindeki ayetler bu isimlerin hayata yansıtılması gerektiğine işaret eder.Hucurat suresi 9. ayet; Bakara suresi 195. ayet
Hz. Peygamber de “Allah güzeldir, güzel olanı sever; temizdir, temizliği sever; kerem sahibidir; cömertliği sever.”29 hadisiyle aynı gerçeği vurgular.Tirmizi, “Edeb”, 41

Ana fikirAllah (cc) isimlerinin hayata yansıtılmasını ister.

27 Hucurat suresi 9. ayet.28 Bakara suresi 195. ayet.29 bk. Tirmizi, “Edeb”, 41.
Birlikte Düşünelim

Birlikte düşünelim

1. İnsanın yaratılışı üzerine akıl yürüten biri hangi iki sıfat arasındaki ilişkiyi fark eder?

2. Rezzak ile Rahman isimleri arasında nasıl bir bağ vardır?

3. Esmayıhüsnanın davranışlara yansıması toplum hayatını nasıl etkiler?

Birlikte Düşünelim

Birlikte düşünelim: cevaplar

1İnsanın yaratılışı üzerine akıl yürüten biri hangi iki sıfat arasındaki ilişkiyi fark eder?
Yaratmanın gerçekleşebilmesi için Allah’ın (cc) kudretinin yanı sıra ilminin de gerekli olduğunu fark eder. Böylece ilim ile kudret sıfatları arasındaki ilişkiyi kavrar ve Allah’ı (cc) bütüncül bir şekilde tanır.
2Rezzak ile Rahman isimleri arasında nasıl bir bağ vardır?
Rahman, sonsuz merhametiyle tüm canlılara ihsanda bulunandır. Canlılara ihsanda bulunmanın bir şekli onlara muhtaç oldukları rızkı vermektir. Bu yüzden Rezzak ismi Rahman ismiyle ilişkilidir.
3Esmayıhüsnanın davranışlara yansıması toplum hayatını nasıl etkiler?
Esmayıhüsnanın yaygın bir şekilde davranışlara yansıtılması toplumsal hayatta huzur ve güven ortamının oluşmasına katkıda bulunur.
Kontrol Noktası

Kısa kontrol

Cevabı düşündükten sonra karta dokunur musunuz?

1Kâinatla ilgili isimlerden üçünü söyler misiniz?
Halık, Melik, Musavvir, Rahman, Rezzak
2Basar sıfatı ile insanın görme yetisi arasında nasıl bir benzerlik vardır?
Sadece isim olarak benzerlik vardır.
3Tevvab ismini bilen insan nasıl davranır?
Ümitsizliğe kapılmaz; tövbesinin kabul edileceği ümidiyle Allah’a (cc) yönelir.
4Canlılardaki sevgi duygusunun kaynağı hangi isimdir?
Vedud
Sınıflandırma

Bu isim hangi başlıkta?

Her kartın altındaki doğru başlığa dokunur musunuz?

Zatıyla İlgili

Kâinatla İlgili

İnsanla İlgili

Zatıyla ilgili isimler yalnız Allah’ta (cc) olan özellikleri, kâinatla ilgili isimler tabiatın yaratılışı ve işleyişini, insanla ilgili isimler ise insanı muhatap alan yönleri ifade eder.

Çıkarım

Hangi etkinlikle devam edelim?

Etkinlik 1 · Üç İpucu

İki takım yarışır. İpuçları sırayla açılır, kavramı en az ipucuyla bulan takım kazanır.

Etkinlik 2 · Senaryo Çarkı

Çark döner, gelen senaryo okunur, sınıfça davranışın hangi isimle ilgili olduğu açıklanır.

Çıkarım
Kavram 1 / 6A Takımı: 0B Takımı: 0

Üç ipucu, bir kavram

İpuçları sırayla açılıyor. Kavramı en az ipucuyla bulabilir misiniz?

Çıkarım

Senaryo Çarkı

Çarkı çevirir misiniz? Gelen senaryoyu okuyup birlikte açıklayalım.

Çıkan senaryo bir daha gelmez.

Ne Öğrendik?

Ne öğrendik? Doğru mu, yanlış mı?

Ne Öğrendik?

Ne öğrendik? Doğru mu, yanlış mı?

2. Bölüm

Tekrar Edelim

Öğrendiklerimizi sağlamlaştıralım.

Tekrar Edelim

Merak ettiklerimizin cevapları

Tekrar Edelim

Merak ettiklerimizin cevapları

Etkinlik 1 / 5
Puan: 0 / 4

İsimleri anlamlarıyla eşleştirir misiniz?

Önce soldan bir anlam seçer misiniz? Sonra sağdan o anlama ait isme dokunur musunuz?

Etkinlik 2 / 5
Puan: 0 / 4

Sıfatı anlamıyla eşleştirir misiniz?

Önce soldan bir sıfata, sonra sağdan anlamına dokunur musunuz?

Etkinlik 3 / 5
Puan: 0 / 4

Ayet ve hadis hangi ismi anlatıyor?

Etkinlik 4 / 5
Puan: 0 / 4

Davranış hangi ismin yansıması?

Etkinlik 5 / 5
Puan: 0 / 4

Tanım hangi isme ya da sıfata ait?

Her tanım için doğru seçeneği seçer misiniz?

Sınıfça Değerlendirme

Hedefe ulaştık mı?

Sorular sınıfça cevaplanır; kimse tek başına değerlendirilmez.

1Allah’ın (cc) isim ve sıfatlarıyla kâinat arasındaki ilişki nasıl fark edilebilir?
Varlık âlemi doğru bir şekilde incelendiğinde bu ilişki kolaylıkla fark edilebilir.
2Fiilî sıfatlar ne demektir?
Allah’ın (cc) âlemle ilişkisine konu olan sıfatlarıdır. Yaratmak, rızık vermek gibi.
3Tekvin sıfatı neyi ifade eder?
Allah’ın (cc) yaratmasını ifade eder. O dilediğini yaratır.
Sınıfça Değerlendirme

Hedefe ulaştık mı?

4Okyanusun derinliklerindeki bir balığın rızkının verilmesinden hangi çıkarımı yaparız?
Bu, Rezzak ve Basir isimlerinin tecellisidir. Hiçbir şey gözden uzak ve kontrol dışı değildir, her detay görülür.
5Bir hayvana gösterilen merhamet kime duyulan saygıdır?
Sadece o varlığa değil, onun ardında tecelli eden ilahi isme ve o ismin sahibine duyulan bir saygıdır.
Başarı Raporu

Etkinlik sonuçları

0 / 100

Tekrar bakabileceğin konular:

Haftaya

Haftaya: Kur’an’dan Mesajlar

Allah’ı (cc) isim ve sıfatlarıyla tanımaya çalıştık. Peki Kur’an-ı Kerim bize hangi mesajları veriyor?

Araştırma görevi

Bu hafta öğrendiğimiz isimlerden birinin geçtiği bir ayeti mealiyle bulup not alır mısınız? Bulduğunuz ayeti derse getirebilirsiniz.

Kaynaklar

Sonnotlar

  1. Enam suresi 103. ayet.
  2. Buhari, “Deavat”, 50.
  3. bk. “esmayıhüsna”, Dinî Terimler Sözlüğü, 78.
  4. Araf suresi 180. ayet.
  5. Taha suresi 8. ayet. bk. Karaman vd., Kur’an Yolu Tefsiri, 1/408-409; Taberi, Câmiu’l-Beyân, 4/568-569.
  6. Halimi, el-Minhâc fî Şu’abi’l-Îmân, 1/187-210; Topaloğlu, “Esmâ-i Hüsnâ”, 11/406-412.
  7. bk. İbn Atiyye, el-Muharrerü’l-Vecîz fî Tefsîri’l-Kitâbi’l-Azîz, 5/257.
  8. “Bâkî”, Dinî Terimler Sözlüğü, 32.
  9. Zümer suresi 62. ayet; Haşr suresi 23-24. ayetler; Rahman suresi 1. ayet; Zariyat suresi 58. ayet.
  10. Yazır, Hak Dini Kur’an Dili, 1/34.
  11. bk. Enam suresi 59. ayet; Rahman suresi 29. ayet.
  12. Gazali, el-Maksadü’l-Esna, 66-67.
  13. bk. Şûra suresi 23. ayet.
  14. bk. Bakara suresi 37. ayet.
  15. Gazali, el-Maksadü’l-Esna, 105, 139.
  16. Fatır suresi 30. ayet.
  17. bk. Tevbe suresi 104. ayet.
  18. Çelebi, “Sıfat”, 37/104.
  19. bk. Algül vd., İlmihal, 1/88-89.
  20. bk. “Allah”, Dinî Terimler Sözlüğü, 16-17; bk. “hayat”, Dinî Terimler Sözlüğü, 130.
  21. “Genel ağdan alınmıştır.”; Gazali, el-Maksadü’l-Esna, 117, 122, 140.
  22. bk. Müslim, “İman”, 147.
  23. Topaloğlu, “Esmâ-i Hüsnâ”, 11/413-415.
  24. bk. Ceyhan, “Tecelli”, 40/241-242.
  25. Tirmizi, “Birr”, 16.
  26. Gazali, el-Maksadü’l-Esna, 64.
  27. Hucurat suresi 9. ayet.
  28. Bakara suresi 195. ayet.
  29. bk. Tirmizi, “Edeb”, 41.

Hazırlayan: Fatma Sönmez Acar

Açılış

Görünüm

Ders

Öğretmen Notu

Aşağıda devamı var

Kim Cevaplasın?

–

Sınıf mevcudunu yazar mısınız?

Hoş geldiniz

Sunu nasıl kullanılır?