8.Sınıf | Din Kültürü | Kader ve Kaza İnancı

İnsanın İradesi ve Kader

Değerlendirme Etkinliği
Puan: 0 | Başarı: %0

İnsanın İradesi ve Kader: İnsan, akıllı ve irade sahibi olması bakımından diğer canlılardan farklı yaratılmıştır. Bu da onu davranışlarından sorumlu kılar. İnsan aklı sayesinde düşünür, öğrenir, araştırır ve dinin emirlerine muhatap olur. Kur'an-ı Kerim'de "Bu Kur'an, kendisiyle uyarılsınlar... akıl sahipleri düşünüp öğüt alsınlar diye insanlara bir bildiridir." (İbrahim, 52) ayetiyle bu sorumluluk hatırlatılır.

İrade; dileme, tercih etme, karar verme yeteneğidir ve ikiye ayrılır: Cüzi irade, insanın sınırlı özgürlüğü ve seçim kabiliyetidir (oturmak, çalışmak, ibadet etmek vb.). Külli irade ise Allah'ın (cc) mutlak ve sınırsız iradesidir; doğum yeri, anne-baba, ırk ve fiziki özellikler bu alandadır ve insan bunlardan sorumlu tutulmaz. İnsan özgür iradesiyle seçer, Allah da yaratır. Bu yüzden kişi "Alın yazım buymuş" gibi kalıplaşmış bahanelerle sorumluluktan kaçamaz.

A

Doğru mu, Yanlış mı?

1. İnsanın akıl ve irade sahibi olması, onu kendi davranışlarından sorumlu bir varlık kılar.
2. Cüzi irade, Allah'ın (cc) mutlak, sınırsız ve her şeyi kuşatan iradesini ifade eder.
3. İnsanın hangi anne babadan ve hangi ırktan doğacağı külli irade kapsamındadır.
4. İnsan kendi tercihi olmayan (fizyolojik sistemler, ten rengi vb.) konulardan da ahirette hesaba çekilecektir.
5. Allah'ın insanın neyi seçeceğini önceden bilmesi, kişinin özgür tercihleri üzerinde zorlayıcı bir etkiye sahip değildir.
B

Kavramları Tanımlarıyla Eşleştir

İrade
→
Cüzi İrade
→
Külli İrade
→
Sorumluluk
→
Akıl
→
C

Kavramsal Boşlukları Doldur

akıl cüzi irade külli irade sorumluluk özgür irade
1. İnsanın dinin emirlerine muhatap olmasını ve düşünmesini sağlayan temel yetisi dir.
2. İnsana Allah tarafından verilen sınırlı tercih etme kabiliyetine denir.
3. Saç rengi, ırk ve doğum yeri gibi insanın seçimi dışındaki ilahi takdire adı verilir.
4. Kişinin kendi davranışlarının veya yetki alanındaki işlerin sonuçlarını üstlenmesine denir.
5. Kur'an-ı Kerim'de insanın doğru ya da yanlış yolu kendi siyle seçeceği belirtilmiştir.
D

Çoktan Seçmeli Test

1. İnsanın davranışlarından sorumlu bir varlık olmasının temel sebebi aşağıdakilerden hangisidir?

2. Aşağıdaki durumlardan hangisi insanın cüzi iradesi kapsamında değerlendirilebilir?

3. Külli irade ile ilgili verilen bilgilerden hangisi YANLIŞTIR?

4. "Kaderim böyleymiş, talihim karaymış" diyerek suçlu arayan bir kişi için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

5. "Allah, hiç kimseye gücünün üstünde bir şey yüklemez..." (Bakara, 286) ayetinden çıkarılacak en kapsamlı sonuç hangisidir?