Paylaşma ve Yardımlaşma

kapak_paylasma_ve_yardimlasma.jpg

✦ 8.Sınıf | DKAB | Zekat ve Sadaka ✦

ÜNİTE: Zekat ve Sadaka
KONU: İslam’ın Paylaşmaya ve Yardımlaşmaya Verdiği Önem

۞ Konu Kavramları ve Temel Esaslar:

✦ Sosyal Hayat

✦ Merhamet Duygusu

✦ İnfak & Zekât

✦ Sadaka & Barış

✦ Duygu Ortaklığı

✦ Kardeşlik Hukuku

✦ İyilik ve Takva

✦ Yakın Çevre

✦ Toplumsal Birlik

Ders: Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi

Modül: İnteraktif Ders Sunusu

۞ Sosyal Hayat ve Merhamet

İnsanın Sosyal Doğası

slayt2_sosyal_hayat.jpg

✦ TEMEL ESAS

Sosyal Hayatın ve İnsan Fıtratının Gereği:

1. İslam’ın Paylaşmaya ve Yardımlaşmaya Verdiği Önem: Paylaşma ve yardımlaşma sosyal hayatın bir gereğidir.
İnsan, doğumundan itibaren çevresiyle ilişki kurarak hayatını sürdürür. Dünyaya geldiğinde önce anne ve babasının yardımına muhtaçtır.
Zaman içinde kişisel ve sosyal ihtiyaçlarını paylaşarak ve yardımlaşarak giderir.
Rızkını temin etmek için başkalarıyla ortak çalışmalar yürütür. Eğitimi için öğretmene, hasta olunca doktora, ev yaptırmak için mimara ihtiyaç duyar.
Bu nedenle birey ve toplum hayatının devamı paylaşma ve yardımlaşmaya bağlıdır. Paylaşma ve yardımlaşma insanın yaradılışında var olan merhamet duygusundan kaynaklanır.

۞ MERHAMETİN DEĞERİ VE İLAHİ MÜJDE

Mahlukata merhamet göstermek insanın değerini artırır. Hz. Peygamber, “Merhametliler (var ya!) ... Rahman işte onlara merhamet eder. Siz yeryüzündekilere merhamet edin ki gökyüzündekiler de size merhamet etsin.”1 buyurarak merhamet sahiplerinin Allah’ın (cc) rahmetiyle karşılaşacağını vurgular.

۞ Ekonomik Denge ve İbadetler

Maddi Dayanışma

slayt3_maddi_yardim.jpg

✦ TOPLUMSAL ADALET

Ekonomik İmkânların Paylaşılması:

Bir toplumda her insan eşit imkânlara sahip değildir. Sağlık, iş imkânları, eğitim düzeyi gibi faktörler insanların ekonomik gelirlerinin farklı olmasına sebep olur.
Bazen kişi çalıştığı hâlde ailesinin geçimini sağlamak konusunda yetersiz kalabilir.
Böyle durumlarda İslam, varlıklı kimselerin ihtiyaç sahibi olanlarla maddi imkânlarını paylaşmalarını ister.
İnfak, zekât, sadaka gibi ibadetlerle paylaşma ve yardımlaşma İslam toplumlarında yaygınlaşmıştır.
Bu ibadetler zengin ile fakir arasındaki sevgi ve dostluk bağlarını geliştirir, toplumun barış ve huzuruna katkı sağlar.

Kur’an-ı Kerim’de bu konu, “Onların (zenginlerin) mallarında, muhtaç ve yoksullar için hak vardır.”2 ayetiyle vurgulanır.

— Zâriyât Suresi 19. Ayet Meali

✦ İnsanın Yaşam Döngüsü

İnsan; yaşam döngüsü içinde kimi zaman sevinç, kimi zaman üzüntüyle karşılaşır. İyi ve kötü günde başkalarına ihtiyaç duyar. Maddi olanaklarının yanında sevinç ve üzüntülerini de başkalarıyla paylaşmak ister.

✦ Paylaşmanın Doğal Sonucu

Çünkü sevinçler paylaştıkça çoğalır, üzüntüler ise paylaşıldıkça azalır. Birlikte sevinmek ve acıyı bölüşmek kalpleri birbirine yakınlaştırır.

✦ Günlük Hayattan Örnekler

Sınavda başarılı olan bir öğrenci sevincini ailesi, akrabaları ve arkadaşlarıyla paylaşır. Çevresi onu kutlayıp başarısının sürekliliği için ona dua ederler. Yine bir spor müsabakasında elenen kişiyi, üzülmemesi için arkadaşları teselli eder.

✦ Toplumsal Geleneklerimiz

Düğün, sılayırahim, hasta ziyareti, taziye gibi gelenek hâline gelmiş uygulamalar toplumumuzda sevinç ve üzüntülerin paylaşılmasının en güzel örnekleridir.

۞ Kardeşlik ve Nebevi Rehberlik

Mümin Kardeşliği

slayt5_kardeslik.jpg

✦ NEBEVİ ÖRNEKLİK

Hz. Muhammed (sav) ve Yardımlaşma Ahlakı:

Hz. Muhammed (sav) yardımlaşma konusunda insanlara örnek olmuştur.
Müslümanların birbirine haksızlık yapmaması ve birbirini sahipsiz bırakmaması gerektiğini öğütlemiştir.
Kişinin bir din kardeşinin derdine ortak olmasının, Allah'ın (cc) rızasını ve ahiret mükâfatını kazanmaya doğrudan vesile olacağını haber vermiştir.

۞ HADİS-İ ŞERİF: MÜSLÜMAN MÜSLÜMANIN KARDEŞİDİR

Hz. Peygamber bir hadisinde: “Müslüman Müslümanın kardeşidir. Ona zulmetmez. Onu düşman eline bırakmaz. Her kim Müslüman kardeşinin bir ihtiyacını giderirse Allah da onun ihtiyacını giderir. Her kim bir Müslümanın sıkıntısını giderirse Allah da onun kıyamette sıkıntısını giderir. Her kim dünyada bir Müslümanın (ayıbını) örterse Allah da kıyamet günü onun (ayıbını) örter.”3 buyurarak kişinin yaptığı yardımın Allah’ın (cc) rızasını kazanmaya vesile olacağını bildirmiştir.

۞ İyilik ve Takva Üzere Birlik

İyilik ve Takva

slayt6_iyilik_takva.jpg

✦ İLÂHİ ÇAĞRI

İyiliği Çoğaltmak ve Yakından Başlamak:

Paylaşma ve yardımlaşma iyilikleri, dostlukları çoğaltırken kötülükleri, düşmanlıkları azaltır.
Kişi, paylaşma ve yardımlaşmaya yakın çevresinden başlamalıdır.
Her birey kendi yakın çevresiyle ilgilenirse bütün toplumun birbirinden haberi olur, kimse yalnız ve sahipsiz kalmaz.

Kur’an-ı Kerim’de “… İyilik ve takva (Allah’a karşı gelmekten sakınma) üzere yardımlaşın. Günah ve düşmanlık üzere yardımlaşmayın. Allah’a karşı gelmekten sakının…”4 buyrularak paylaşma ve yardımlaşmanın iyilik üzere olması gerektiği vurgulanır.

— Mâide Suresi 2. Ayet Meali

“Allah’a ibadet edin ve O’na hiçbir şeyi ortak koşmayın. Anne babaya, akrabaya, yetimlere, yoksullara, yakın komşuya, uzak komşuya, yanınızdaki arkadaşa, yolcuya, elinizin altındakilere iyilik edin. Şüphesiz, Allah kibirlenen ve övünen kimseleri sevmez.”5

— Nisâ Suresi 36. Ayet Meali

۞ Nisâ Suresi 36. Ayette Sıralanan Öncelikli Kimseler

Kimse yalnız ve sahipsiz kalmaz

1

Anne Baba ve Akraba

İnsanın üzerinde en çok hakkı bulunan anne babası ve kan bağıyla bağlı olduğu yakın akrabaları iyilik ve yardımlaşmada ilk sırada gelir.

2

Yetimler ve Yoksullar

Korumaya muhtaç yetimler ile temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanan yoksullar, toplumun merhamet kanatları altına alınmalıdır.

3

Yakın ve Uzak Komşu

Kapı komşusundan başlayarak mahalledeki tüm komşuların hâli hatırı sorulmalı, sevinç ve sıkıntıları paylaşılmalıdır.

4

Yanınızdaki Arkadaş

Okulda, işte, sokakta ve hayatın her alanında birlikte vakit geçirilen dost ve arkadaşlara iyilikle muamele edilmelidir.

5

Yolcular

Memleketinden uzakta, yolculuğu esnasında maddi veya manevi desteğe ihtiyaç duyan kişilere yardım eli uzatılmalıdır.

✦

Elinizin Altındakiler

Yanımızda çalışan ve sorumluluğumuz altında bulunan kimselere merhametle davranılmalı; kibir ve övünmeden sakınılmalıdır.

Ders Notu Kaynakça ve Dipnot Bilgileri

Aşağıdaki dipnotlar dokümandaki ayet ve hadis referanslarını gösterir. Kaldığınız slayta dönmek için butona basabilirsiniz.

Tebrikler, Konu Anlatımı Tamamlandı!

"İslam’ın Paylaşmaya ve Yardımlaşmaya Verdiği Önem" konusunda sosyal hayatın gerekliliklerini, merhamet duygusunu, zekât ve infak ibadetlerinin toplumsal huzura katkısını, duygu ortaklığını ve yardımlaşmada öncelikli çevreleri öğrendiniz. Şimdi bilgilerinizi pekiştirmek için 5 interaktif etkinliği tamamlayınız!

Etkinlik 1: Doğru mu Yanlış mı?

İfadelerin karşısındaki Doğru (D) veya Yanlış (Y) butonuna basarak seçim yapınız.

Etkinlik 2: Paylaşma ve Yardımlaşma Alanları

Maddeleri ilgili kutuya sürükleyiniz veya seçip kutuya tıklayarak taşıyınız.

Maddi Paylaşma ve İbadetler

Manevi ve Duygusal Paylaşma

Etkinlik 3: Kavram Eşleştirme

Sol sütundaki kavrama tıklayıp sağ sütundaki doğru açıklamasıyla eşleştiriniz.

Etkinlik 4: Konu Testi

Aşağıdaki 4 sorunun doğru şıkkını işaretleyiniz.

Etkinlik 5: Boşluk Doldurma

Açılır menülerden doğru kavramları seçerek cümleleri tamamlayınız.

8.Sınıf | DKAB | Zekat ve Sadaka
İslam’ın Paylaşmaya ve Yardımlaşmaya Verdiği Önem - Başarı Raporu

Etkinlik / Konu	Doğru	Yanlış	Durum

ÜNİTE: Zekat ve Sadaka KONU: İslam’ın Paylaşmaya ve Yardımlaşmaya Verdiği Önem